• wiadomości krajowe • archiwum2003 • archiwum2004 • archiwum2005 • archiwum2006 • archiwum2007 • archiwum 2008 • archiwum2009 • archiwum 2010 •

Gorlickie święto ku czci św. Maksyma w 60. rocznicę akcji „Wisła” 

Rok 2007 w życiu Kościoła prawosławnego w Polsce jest rokiem obchodów 60. rocznicy akcji „Wisła”. To wydarzenie historyczne tragicznie wpłynęło także na losy wyznawców Kościoła prawosławnego. W wyniku akcji „Wisła” z Łemkowszczyzny, Chełmszczyzny i Podlasia deportowano ok. 40 tys. prawosławnej ludności narodowości ukraińskiej. Dla uczczenia tej smutnej rocznicy św. Sobór Biskupów Kościoła prawosławnego w Polsce wyznaczył w bieżącym roku główne uroczystości w pięciu miejscowościach, zarówno na terenach dokąd deportowano osoby objęte akcją „Wisła” – w Ełku i Przemkowie, jak też na terenach, skąd nastąpiła deportacja – w Chełmie, Białej Podlaskiej i Gorlicach. Gorlickie uroczystości, które odbyły się 5 i 6 września br. miały charakter szczególny, ponieważ przypadły w dniu święta św. Maksyma Gorlickiego i towarzyszyły historycznemu wydarzeniu w dziejach Kościoła prawosławnego w Polsce – przeniesieniu relikwii świętego ze Żdyni do cerkwi Świętej Trójcy w Gorlicach.

Dokonana w 1994 r. kanonizacja św. Maksyma Gorlickiego była wydarzeniem szczególnym nie tylko dla Łemkowszczyny, której syn stawał się świętym, ale także dla całego Kościoła prawosławnego w Polsce, była to bowiem pierwsza kanonizacja dokonana w tym Kościele od czasu uzyskania autokefalii. Chrześcijanie szczególną czcią otaczają relikwie świętych. Stąd naturalną konsekwencją kanonizacji było otoczenie czcią relikwii nowego świętego. Grób św. Maksyma, znajdujący się w jego rodzinnej wsi – Żdyni, stał się miejscem licznych pielgrzymek. Nową perspektywę stworzyła decyzja św. Soboru Biskupów Kościoła prawosławnego w Polsce z 28 listopada 2006 r. o przeniesieniu relikwii św. Maksyma ze Żdyni do Gorlic, gdzie święty poniósł męczeńską śmierć i gdzie stoi świątynia wzniesiona jako pomnik jego pamięci. Termin przeniesienia relikwii wyznaczono na dzień 5 września 2007 r., w przeddzień święta ku czci męczennika.

Kilka tygodni przed terminem uroczystego przeniesienia, 4 sierpnia br., duchowni diecezji przemysko-nowosądeckiej dokonali otwarcia grobu św. Maksyma i złożyli jego relikwie w specjalnie przygotowanym relikwiarzu (csł. raka), który umieszczony został w cerkwi pw. Opieki Matki Bożej w Żdyni. Uroczystości przeniesienia relikwii rozpoczęły się 5 września rano uroczystą Liturgią i molebnem w żdyńskiej cerkwi, które celebrował ordynariusz diecezji – arcybiskup przemyski i nowosądecki Adam wraz z kilkudziesięcioma duchownymi. Do Żdyni w tym dniu przybyli pielgrzymi nie tylko z różnych miejscowości Łemkowszczyny, ale także synowie tej ziemi, deportowani przed 60. laty na Śląsk i Pomorze, oraz pielgrzymi z województwa podlaskiego, Ukrainy i Słowacji.

Po zakończeniu nabożeństw w cerkwi w rodzinnej wsi świętego, relikwie św. Maksyma procesyjnie przeniesiono do cerkwi pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w sąsiednim Gładyszowie. Kilkukilometrowa precesja odbyła się w trudnych warunkach atmosferycznych, gdyż padał silny deszcz. Relikwiarz z relikwiami św. Maksyma nieśli na swych barkach duchowni. W gładyszowskiej cerkiewce odsłużony został przy relikwiach molebeń z akatystem ku czci świętego.

Późnym popołudniem na przedmieściach Gorlic odbyło się uroczyste powitanie relikwii z udziałem zwierzchnika Kościoła prawosławnego w Polsce metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy oraz innych hierarchów prawosławnych. Następnie procesyjnie przeniesiono relikwie św. Maksyma ulicami miasta do cerkwi Świętej Trójcy, gdzie umieszczono je w specjalnie przygotowanym miejscu po prawej stronie świątyni pod ikoną świętego.

Wkrótce rozpoczęło się Całonocne Czuwanie, które celebrował  metropolita warszawski i całej Polski Sawa wraz z licznie zgromadzonymi hierarchami: arcybiskupem preszowskim i całej Słowacji Janem, arcybiskupem łódzkim i poznańskim Szymonem, arcybiskupem przemyskim i nowosądeckim Adamem, arcybiskupem wrocławskim i szczecińskim Jeremiaszem, arcybiskupem lubelskim i chełmskim Ablem, biskupem hajnowskim Mironem, biskupem bielskim Grzegorzem i biskupem piotrkowskim Paisjuszem. Śpiewał chór prawosławnej diecezji przemysko-nowosądeckiej „Irmos” pod dyrekcją Marianny Jarej. Okolicznościowe kazanie w języku ukraińskim wygłosił arcybiskup lubelski i chełmski Abel, który przypomniał drogę życiową św. Maksyma. Podkreślił jak wielką rolę odegrał ten męczennik w dziejach prawosławia na tej ziemi, zwrócił uwagę, iż światło wiary prawosławnej poznał on w wielkiej świątyni ziemi ukraińskiej – Ławrze Poczajowskiej. W czasie nabożeństwa wierni podchodził do relikwii, aby je ucałować i oddać im cześć. Pod koniec nabożeństwa odczytano posłanie ordynariusza miejscowej diecezji – arcybiskupa Adama z okazji przeniesienia relikwii św. Maksyma.

W dniu święta św. Maksyma Gorlickiego, 6 września, do Gorlic przybyli pielgrzymi z terenu diecezji przemysko-nowosądeckiej, ale także z diecezji wrocławsko-szczecińskiej, warszawsko-bielskiej i białostocko-gdańskiej oraz z Ukrainy i Słowacji. Świąteczne nabożeństwa w gorlickiej cerkwi rozpoczęły się o godzinie szóstej rano pierwszą Liturgią. Po zakończeniu Liturgii celebrowano również akatyst ku czci św. Maksyma przy relikwiach świętego.

Głównej Liturgii z okazji święta przewodniczył zwierzchnik Kościoła prawosławnego w  Polsce metropolita Sawa wraz z arcybiskupem Janem ze Słowacji, siedmioma hierarchami Kościoła prawosławnego w Polsce oraz kilkudziesięcioma duchownymi z Polski, Słowacji, USA i Grecji. W trakcie Liturgii modlono się także za ofiary tragicznych wydarzeń sprzed 60. laty – akcji „Wisła”. Po Ewangelii kazanie wygłosił arcybiskup wrocławski i szczeciński Jeremiasz. W trakcie Liturgii proboszcz gorlickiej parafii prawosławnej o. prot. Roman Dubec nagrodzony został decyzją Soboru Biskupów wysoką nagrodą cerkiewną – krzyżem z ozdobami. Nakładając krzyż metropolita Sawa podkreślił, iż od tego dnia o. Roman będzie strażnikiem relikwii św. Maksyma, które umieszczono w powierzonej mu świątyni. Uroczystości liturgiczne zakończyły się uroczystą procesją wokół gorlickiej cerkwi. Na zakończenie ze słowem zwrócili się do wiernych metropolita Sawa i gospodarz święta – arcybiskup Adam.

Po południu uroczystości były kontynuowane w Centrum Kultury Prawosławnej w Gorlicach. Metropolita Sawa wygłosił w języku ukraińskim i polskim słowo poświęcone akcji „Wisła”. Zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce podkreślił, że mimo potępienia akcji „Wisła” – w tym ostatnio przez prezydentów Polski i Ukrainy – krzywdy zadane w jej trakcie do dzisiaj nie zostały naprawione. Wezwał do zmiany tej sytuacji i podjęcia odpowiednich kroków prawnych. Następnie grupa teatralna działająca w Gorlicach wystawiła przedstawienie teatralne Sonce schodyt i zachodyt, będące poetycką opowieścią o dziejach Łemkowszczyzny. Autorem sztuki jest znany poeta Piotr Trochanowski z Krynicy, zaś wśród aktorów znaleźli się także duchowni z okolicznych parafii.

Wrześniowe uroczystości w Żdyni, Gładyszowie i Gorlicach były ważnym wydarzeniem w dziejach Prawosławia na Podkarpaciu, ale także całego Kościoła prawosławnego w Polsce. W te deszczowe dni dokonany został historyczny akt przeniesienia relikwii świętego syna Łemkowszczyzny do miasta, gdzie poniósł on męczeńską śmierć. Stało się to w roku 60-lecia akcji „Wisła”, która w swych założeniach miała doprowadzić do „rozwiązania kwestii ukraińskiej”, do zniszczenia tradycji, która trwała na tej ziemi od wielu wieków. Nieprzypadkowo więc ten właśnie dzień wybrano na uczczenie w Gorlicach 60. rocznicy akcji „Wisła”. Gorlickie uroczystości stały się świadectwem tego, iż na krwi męczenników, bólu i cierpieniu budowana jest mocna wiara i siła Prawosławia.

Grzegorz Kuprianowicz

Foto: ks. Mirosław Lewczak

Zmarł ks. prot.  Bazyli Omieljańczyk

W dniu 16 września 2007 r., w wieku 86 lat zmarł śp. ks. prot. Bazyli Omieljańczyk.

O. Bazyli urodził się 22.02.1921 r. w Moskwie. Ukończył Liceum im. Adama Mickiewicza, studia w Wyższej Szkole Inżynierskiej Wawelberga i Rotwanda i  Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie. Święcenia diakońskie przyjął dnia 14.11.1976 r., zaś kapłańskie 14.08.1994 r. Od 1 września 1994 r., pełnił funkcję proboszcza parafii p.w. Zaśnięcia N.M.P w Wojnowie i filialnej parafii w Orzyszu, dekanatu olsztyńskiego. Za gorliwą służbę kapłańską był wielokrotnie odznaczany; 15 kwietnia 1995 r., napierstnym Krzyżem zaś 31 marca 1999 r., Protojerejstwem. Dnia 23 września 2000 r., o. Bazyli został mianowany rezydentem przy katedrze metropolitalnej w Warszawie, gdzie sprawował posługę duszpasterską do końca swych dni.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w Cerkwi Katedralnej w Warszawie zaś złożenie do grobu na cmentarzu parafii w Białowieży. Św. Liturgia, której przewodniczyć będzie Jego Eminencja Metropolia Sawa rozpocznie się 18 września o godz. 9:00 rano. Po Jej zakończeniu odbędzie się czyn otpiewanija, po którym o. Bazyli zostanie przewieziony do Białowieży, gdzie na parafialnym cmentarzu zostanie złożone Jego ciało. 

Wiecznaja Twoja pamiat’ dostobłażennie Otcze Wasilii

Święcenia diakońskie

W dniu 30.09.2007 podczas Św. Liturgii, Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa Metropolita Warszawski i całej Polski, udzielił święceń diakońskich lektorowi Pawłowi Janielowi.

Ks. Paweł Janiel urodził się 28.12.1979 roku w Bielsku Podlaskim. W  roku 2003 ukończył Chrześcijańską Akademię Teologiczną uzyskując tytuł magistra teologii prawosławnej broniąc pracę pt. ”Kościół i jego nieomylność w ujęciu wybranych prawosławnych teologów XIX i XX wieku”. W latach 2004-2007 pracował w Prawosławnej Katedrze Metropolitalnej pełniąc obowiązki dyżurnego, prisłużnika i dzwonnika.

• wiadomości krajowe • archiwum2003 • archiwum2004 • archiwum2005 • archiwum2006 • archiwum2007 • archiwum 2008 • archiwum2009 • archiwum 2010 •