•
Jubileuszowe Uroczystości XX-lecia nauczania religii prawosławnej w szkołach
30 maja br. z błogosławieństwa Jego Eminencji Wielce Błogosławionego Sawy Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i całej Polski, w Monasterze Śww. Marty i Marii na Św. Górze Grabarce pod patronatem Jego Eminencji odbywały się Jubileuszowe Uroczystości XX-lecia nauczania religii prawosławnej w szkołach. W uroczystościach wzięli udział Ich Ekscelencje: Najprzewielebniejszy Miron Abp Hajnowski, Najprzewieleniejszy Jakub Abp Białostocko-Gdański, Najrzewielebniejszy Jerzy Biskup Siemiatycki, Najrzewielebniejszy Paisjusz Biskup Gorlicki, Najprzewielebniejszy Hilarion Abp Wołokołamski, przewodniczący Departamentu Kontaktów Zagranicznych Patriarchatu Moskiewskiego, Najprzewielebniejszy Mitrofan Abp Białocerkiewski i Bogusławski kierujący sprawami Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi, Pani Minister Krystyna Szumilas Sekretarz Stanu MEN, Pani Grażyna Płoszajska - gł. Specjalista w Departamencie Kształcenia Ogólnego w MEN, Kurator Podlaski Jerzy Kiszkiel, Wicekurator Podlaski Wiesłwa Ćwiklińska, Krystyna Kowalczyk St. Wizytator Kuratorium Mazowieckiego, Joanna Kaniuk Dyrektor Kuratorium Oświaty w Warszawie z Delegaturą w Siedlcach, Wizytatorzy i Doradcy Metodyczni nauczania religii prawosławnej oraz około 140 katechetów ze wszystkich diecezji PAKP.
Centralnym punktem jubileuszowych uroczystości była Św. Liturgia i molebien dziękczynny celebrowane przez Jego Eminencję Wielce Błogosławionego Metropolitę Sawę w asyście przybyłego na uroczystości Episkopatu PAKP, gości zagranicznych Abpa Hilariona i Abpa Mitrofana oraz kilkunastu duchownych.
Kolejnym punktem uroczystości było spotkanie w sali konferencyjnej, które prowadził dr Jan Zieniuk Dyrektor Metropolii Prawosławnej ds. Nauczania Religii. Po powitaniu gości przez P. Zieniuka głos zabrał Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Metropolita Sawa. W swym wystąpieniu Eminencja podkreślił, iż dzięki Bogu przeżywamy dzisiaj piękny jubileusz XX-lecia nauczania religii prawosławnej w szkołach. Wspomniał o trudnościach jakie wiązały się z przygotowaniem kadry oraz wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji nauczycieli religii prawosławnej. Wyrazy podziękowania za ogromny trud włożony w upowszechnianie edukacji religijnej i podnoszenie kwalifikacji nauczycieli religii oraz wszelkie przedsięwzięcia mające na celu podniesienie poziomu nauczania religii prawosławnej skierował do Pana dra Jana Zieniuka. Dziękował również władzom oświatowym, wizytatorom, doradcom metodycznym i nauczycielom religii za ich wkład w nauczanie dzieci i młodzieży oraz kształtowanie przyszłych pokoleń.
Następnie głos zabrała Pani Minister Krystyna Szumilas, która już niejednokrotnie uczestniczyła w ważnych uroczystościach Kościoła Prawosławnego. W wystąpieniu swym wyraziła zadowolenie z faktu możliwości uczestnictwa w tak ważnych uroczystościach Kościoła Prawosławnego w Polsce. Podkreśliła wielki wkład Kościoła Prawosławnego w zakresie edukacji i wychowania przyszłych pokoleń. Kościół Prawosławny w Polsce jak stwierdziła - chętnie i z wielkim zaangażowaniem współpracuje z władzami oświatowymi, co widoczne jest na bardzo wielu płaszczyznach, zaś osiągnięte efekty to potwierdzają. Następnie głos zabrał Podlaski Kurator Oświaty – Jerzy Kiszkiel, który w wystąpieniu swym, m.in. gratulował osiągnięć na niwie edukacyjnej w zakresie nauczania religii prawosławnej, dobrze przygotowanej kadry oraz zorganizowanego nadzoru pedagogicznego i doradztwa metodycznego.
Pani Joanna Kaniuk z Kuratorium Mazowieckiego w imieniu nieobecnego Kuratora Mazowieckiego Karola Semika przekazała pozdrowienia i gratulacje z okazji jubileuszu. Podkreśliła niezwykłość miejsca jakim jest św. Góra Grabarka oraz otwartość i życzliwość ze strony prawosławnych. Wyraziła nadzieję, iż współpraca pomiędzy władzami oświatowymi i Kościołem Prawosławnym w przyszłości będzie jeszcze bardziej owocna.
Kolejnym punktem uroczystości było wręczenie nagród MEN - Medali Komisji Edukacji Narodowej – jest to najwyższe wyróżnienie państwowe przyznawane za szczególne zasługi dla nauczycieli. Medalem KEN zostało odznaczonych 9 osób: Lilla Busłowska, ks. Sławomir Chwojko, ks. Mirosław Drabiuk, ks. Julian Felenczak, ks. Igor Popowicz, ks. Jan Fiedorczuk, P. Halina Borowik, ks. Jan Łukaszuk i P. Izabela Kochan.
Następnie Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Metropolita Sawa uroczyście odznaczył orderem Św. Marii Magdaleny następujące osoby: dr Jan Zieniuk – 1st., ks. Andrzej Pugacewicz – 1st., P. Barbara Uścinowicz – 2 st., P. Eugenia Klimiuk – 2 st., oraz orderem 3st.: ks. Andrzej Busłowski, ks. Paweł Sterlingow, ks. Jarosław Dmitruk, ks. Eugeniusz Fiedorczuk, ks. Lubomir Worhacz, ks. Sławomir Kondraciuk, ks. Jarosław Łoś, Mirosława Pietkiewicz, Walentyna Makal. Po odznaczeniach Orderem św. Marii Magdaleny, 12 osób zostało uhonorowanych Dyplomem Uznania Jego Eminencji Metropolity Sawy: Ks. Adam Misijuk, ks. Jerzy Szczur, ks. diak. Mieczysław Oleśniewicz, Helena Dobosz, Elżbieta Cetra, Walentyna Gawryluk, Dorota Balicka, Elżbieta Daniluk, Dymitr Martynowicz, Edyta Dudra, Krystyna Oniszuk, Irena Sawczuk.
W imieniu nagrodzonych po wręczeniu odznaczeń głos zabrał ks. Jan Fiedorczuk – Dyrektor Wydziału Katechetycznego w Białymstoku. W imieniu wszystkich nagrodzonych wyraził wdzięczność Bogu za miniony okres XX-lecia, który był niełatwym okresem ale z drugiej strony bardzo owocnym dzięki zaangażowaniu nie tylko osób nagrodzonych, lecz wszystkich, którzy wnieśli swój wkład w rozwój i upowszechnianie edukacji religijnej. Następnie miała miejsce prezentacja książki, J.E. abpa Hilariona (Ałfiejewa) - Misterium Wiary, tłumaczenia P. Jarosława Charkiewicza. Sylwetkę abpa Hilariona przedstawił Jego Eminencja Metropolita Sawa. Bardzo pozytywną ocenę zaś tej pozycji przedstawił J.E. bp Jerzy, który napisał przedmowę do w/w pozycji. Kolejno głos zabrał sam autor – abp Hilarion, który w sposób interesujący nawiązał do jej powstania. Na zakończenie uroczystości otwarto wystawę obrazującą dorobek XX-tu minionych lat w nauczaniu religii. Kustoszem i organizatorem wystawy był ks. Sławomir Chwojko, który przy współpracy doradców metodycznych zorganizował bogatą wystawę prezentującą wykaz podręczników, pomocy dydaktycznych (w ilości około 200 pozycji na wszystkich poziomach kształcenia) oraz imprez o charakterze religijno-kulturalnym.
Jubileuszowe uroczystości zakończył obiad z udziałem wszystkich obecnych gości.
Ks. Andrzej Baczyński
Foto: Jarosław Charkiewicz
Prawosławie a problemy współczesnego świata
W dniu 29 maja 2009 r. w Białymstoku odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa zorganizowana przez Katedrę Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. Spotkaniu przewodniczył kierownik Katedry – Metropolita Warszawski i całej Polski Sawa, a wzięli w niej również udział: Arcybiskup Białostocki i Gdański Jakub. Była to już jedenasta doroczna konferencja Katedry, w tym jubileuszowa, dziesiąta o charakterze międzynarodowym.
Swą obecności spotkanie zaszczycili również m.in.: rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. Jerzy Nikitorowicz, rektor Wyższej Szkoły Administracji Publicznej prof. Jerzy Kopania, zastępca prezydenta miasta Białegostoku Aleksander Sosna, poseł na Sejm RP Jarosław Matwiejuk, szef białostockiej delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Marian Minkiewicz oraz inni przedstawiciele służb mundurowych. Zabrakło, niestety, przedstawicieli Katedry Teologii Katolickiej UwB, którzy zwykle uczestniczyli w tym dorocznym spotkaniu. Łącznie w konferencji udział wzięło blisko 100 osób.
Konferencję rozpoczął molebien, po którym głos zabrał Kierownik Katedry – metropolita Sawa. Rozpoczynając roboczą część spotkania, w tym roku poświęconego „Prawosławiu wobec problemów współczesnego świata”, Eminencja nawiązał do ubiegłorocznego spotkania, którego temat był pokrewny: „Prawosławne świadectwo we współczesnym świecie”. Tegoroczna konferencja stanowiła więc w pewnym sensie kontynuację tej sprzed roku.
Następnie głos zabrał rektor UwB prof. Jerzy Nikitorowicz. Wyraził on swą radość związaną z uczestnictwem w najważniejszym naukowym dorocznym wydarzeniu Katedry. Na ręce ks. dra Henryka Paprockiego złożył też serdeczne gratulacje z okazji podjęcia decyzji przez Radę Naukową Uniwersytetu im. św. Grzegorza Peradze w Tbilisi (Gruzja) o nadaniu mu tytułu doktora honoris causa tej uczelni, co stanowi nobilitację również dla Uniwersytetu w Białymstoku, w którym duchowny jest zatrudniony.
Pierwszym referentem konferencji był Arcybiskup Białocerkowski i Bogusławski Mitrofan z Kijowskiej Akademii Teologicznej, a tematem jego wystąpienia zagadnienia jurysdykcyjne kwestii jedności Prawosławia w podzielonym świecie. W swym referacie prelegent przedstawił ogólny zarys tematu, bardziej szczegółowo odnosząc się do skomplikowanej sytuacji jurysdykcyjnej na Ukrainie.
Uczestnicy w konferencji wysłuchali następnie wystąpień kolejnych prelegentów: rektora Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie ks. dra Jerzego Tofiluka, który swój referat poświęcił bardzo aktualnemu we współczesnych czasach zagadnieniu technokracji w kontekście antropologii Kościoła prawosławnego oraz barwnych i dociekliwych rozważań ks. dra Doroteusza Sawickiego, starającego się w swym wystąpieniu odpowiedzieć na pytanie „Czy historia jest nauczycielką we współczesnym świecie?”.
Po krótkiej przerwie jako pierwszy głos zabrał ks. dr Henryk Paprocki, który z właściwą sobie kompetencją zreferował temat „Prawosławie wobec zagrożeń ekonomicznych”. Kolejny prelegent ks. mgr Arkadiusz Aleksiejuk, poświęcił swój referat współczesnym zagadnieniom bioetycznym z punktu widzenia nauki Kościoła prawosławnego, skupiając się w nim na kwestii zapłodnienia pozaustrojowego. Następnie, już po przerwie obiadowej, głos zabrał ks. prof. Marian Bendza. Tematem jego wystąpienia było „Prawosławie i ekologia”, a prelegent skoncentrował się w nim na kwestii ochrony środowiska jako zagadnieniu teologicznym. Wystąpienie ks. dra Marka Ławreszuka było z kolei poświęcone „Prawosławiu wobec problemu ethnofiletyzmu”, zaś referat o. archim. dra Warsonofiusza (Doroszkiewicza) traktował o roli monastycyzmu w zsekularyzowanym świecie. Konferencję zakończył referat dra Adama Musiuka z Politechniki Białostockiej poświęcony 25-leciu odrodzenia Monasteru Supraskiego oraz interesująca dyskusja na tematy w mniejszym lub większym stopniu związane z poruszanymi podczas spotkania zagadnieniami.
Jarosław Charkiewicz, foto autora
Diecezjalna Konferencja w Krzywcu
Dnia 26 maja br. zgodnie z przewidzianym programem w Krzywcu odbyła się Diecezjalna Konferencja Duchowieństwa Diecezji Warszawsko-Bielskiej pod przewodnictwem Jego Eminencji, Wielce Błogosławionego Sawy, Metropolity Warszawskiego i całej Polski. W konferencji wziął udział Jego Ekscelencja, Jerzy biskup Siemiatycki, księża dziekani, duchowieństwo Diecezji wraz z pracownikami świeckimi. Wspólne spotkanie rozpoczęło się św. Liturgią w cerkwi pw. Ap. Jakuba w Łosince, którą sprawował Jego Ekscelencja bp. Jerzy. Jego Eminencja modlił się w Ołtarzu. Kazanie na temat Ewangelii dnia wygłosił młody kapłan ks. mgr Paweł Zabrocki. Na koniec Św. Liturgii Jego Eminencja, Metropolita Sawa w słowie skierowanym do zebranych zwrócił uwagę na znaczenie sprawowania św. Liturgii i realizacji powołania kapłańskiego w Jej świetle, po czym przeczytał krótką modlitwę przed rozpoczęciem nowego dzieła. Część robocza konferencji rozpoczęła się o godz. 10:00. Pierwszą część stanowiły sprawozdania z różnych dziedzin życia Diecezji. Główne sprawozdanie za 2008 r. złożył Jego Eminencja, Metropolita Sawa. Druga cześć poświęcona była tematowi „Duszpasterstwo chorych”. Zostały wygłoszone trzy zasadnicze referaty:
· „Duszpasterz przy łóżku chorego” - ks. prot. Leonid Szeszko,
· „Duszpasterstwo szpitalne” - ks. Jerzy Kulik,
· „Duszpasterstwo chorych dzieci” - ks. mitrat Jerzy Tokarewski.
Na temat duszpasterstwa chorych wywiązała się ożywiona dyskusja, podczas której rozpatrywano różne aspekty posługi kapłana dla chorych. Dzielono się refleksjami własnych doświadczeń oraz wskazywano trudności i radości tej duszpasterskiej pracy. Jego Eminencja podsumowując konferencję wyraził nadzieję, że zaprezentowany materiał i wspólnie omówione problemy i doświadczenia z tego zakresu pomogą duchownym w rozwiązaniu wielu spraw związanych z duszpasterstwem chorych. Życzył wszystkim duchownym błogosławieństwa Bożego w ich dalszej pracy duszpasterskiej dla dobra drugiego człowieka i zbawienia własnej duszy.
Po zakończeniu Konferencji Jego Eminencja w towarzystwie bpa Jerzego, przełożonej klasztoru na św. Górze Grabarce i kilku duchownych odwiedził nowo powstający Skit w Odrynkach-Kudaku. Zapoznał się ze stanem jego organizacji i budowy obiektów, które są tam przeprowadzane. Opiekunem Skitu jest Archimandryta Gabriel, który dekretem Jego Eminencji z dnia 25 maja 2009 r. został przyjęty w skład kleru Diecezji Warszawsko – Bielskiej.
opr. ks. Mirosław Lewczak
foto: autor
Jego Eminencja Metropolita Sawa z wizytą w CZSW
W dniu 25 maja 2009 r. z okazji 90-lecia Służby Więziennej w Polsce Jego Eminencja, Metropolita Sawa złożył wizytę Kierownictwu Więziennictwa w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. W uroczystym spotkaniu wzięli udział sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski, pracownicy Centralnego Zarządu Służby Więziennej na czele z gen. Pawłem Nasiłowskim - Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej. Duszpastersko więzienne Kościoła rzymsko-katolickiego reprezentował Ks. dr Paweł Wojtas - Naczelny Kapelan Więziennictwa w Polsce.
Z okazji jubileuszu Jego Eminencja, Metropolita Sawa wręczył ordery Św. Równej Apostołom Marii Magdaleny II stopnia. Odznaczeni zostali; sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski, gen. Paweł Nasiłowski-Dyrektor Generalny Służby Więziennej, płk Kajetan Dubiel-Dyrektor Biura Penitencjarnego, płk Bogdan Cuda-Dyrektor Aresztu Śledczego Warszawa Mokotów.
Ponadto Odznaką św. Mikołaja Cudotwórcy, opiekuna więziennictwa zostali wyróżnieni: płk Marek Ośka - Zastępca Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz ppłk. Zbigniew Brzostek - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Warszawie.
Jego Eminencja w słowie skierowanym do zebranych przypomniał o trudzie jaki napotykają na swej drodze pracownicy Służby Więziennej oraz o misji niesienia Dobrej Nowiny tym, którzy kuszeni dobrami tego świata odeszli z właściwej dla nich drogi życiowej.
Z okazji jubileuszu więziennictwa Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 kwietnia 2009 r. Złotą Odznaką "za zasługi w pracy penitencjarnej" został również odznaczony zwierzchnik PAKP, Jego Eminencja, Metropolita Sawa.
opr. ks. Mirosław Lewczak
XX Ogólnopolska Pielgrzymka Młodzieży Prawosławnej na Świętą Górę Grabarkę
22 maja br. Jego Eminencja, Metropolita Sawa, uroczystą Paschalną Wieczernią rozpoczął jubileuszową XXX Ogólnopolską Pielgrzymkę Młodzieży Prawosławnej na Świętą Górę Grabarkę. Dokonał także poświęcenia wody w miejscowym źródle. Z okazji XXX-tej Pielgrzymki wystosował odezwę do Młodzieży, która została odczytana podczas uroczystego rozpoczęcia Pielgrzymki.
Droga Młodzieży!
Христосъ Воскресе! Chrystus Zmartwychwstał! Χριστός Ανέστη!
W pięknym okresie święta Zmartwychwstania Pańskiego od 30-tu lat zbieracie się na Św. Górze Grabarce w monasterze pw. śww. Marty i Marii.
Wspólnie ze swoimi opiekunami duchowymi przeżywacie tę wyjątkową radość duchową, którą niesie nam Zmartwychwstanie Chrystusa. Radość tę, my prawosławni, wyrażamy w sposób nam swoisty, wypowiadając słowa:
Christos Woskresie!-Woistynu Woskresie!
i wymieniamy pocałunek pokoju, który jest wyrazem naszych przeżyć i radości. Przy tym mamy świadomość prawdy, na którą zwraca naszą uwagę św. Ap. Paweł, kiedy pisze: „a jeśliby Chrystus nie zmartwychwstał, wtedy… daremna wiara nasza” 1 Kor 15,14.
Chrystus Zmartwychwstał! i my wołamy: „Gdzież jest, o śmierci, twoje zwycięstwo? Gdzież jest, o śmierci, twój oścień?” 1 Kor 15,44.
Chrystus Zmartwychwstał! i los człowieka uległ całkowitej przemianie. Nie jesteśmy już niewolnikami grzechu i szatana, ale mamy możliwość wejścia w życie wieczne z Chrystusem. Zmartwychwstały Chrystus wzywa nas: „Pójdźcie do Mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a Ja wam dam ukojenie” Mt 11,28.
Zmartwychwstanie naszego Pana otwiera przed nami niebo, albowiem na Tronie Boskiej chwały zasiadł Bogoczłowiek Jezus Chrystus. Staliśmy się więc dziedzicami Tronu Niebieskiego. To od nas zależy, czy skorzystamy z daru cudu Zmartwychwstania Chrystusa, czy nie!
Drodzy Młodzi Przyjaciele! Trzydzieści lat temu grupa Waszych poprzedników kolegów, uniesiona cudem Zmartwychwstania Chrystusa, zorganizowała pierwszą Pielgrzymkę Paschalną na Św. Górę Grabarkę. Zapewne, nie do końca zdawali sobie sprawę, że rodzi się tu dzieło, które będzie miało wielkie duchowe i historyczne znaczenie, determinujące życie i los tysięcy ich następców. Nie dużo było uczestników pierwszej Pielgrzymki Młodzieży. Stanęli oni u podnóża wzgórza monasterskiego i patrzyli w górę, gdzie czekało ich przemienienie duchowe. Czekał na nich Zmartwychwstały Pan w Św. Eucharystii. Zapewne ogarniała ich chwała Boża i słyszeli głos Nieba: „Ten jest Syn umiłowany, Tego słuchajcie…” Łk 9,35.
I słuchacie. Mija trzydzieści lat, a Młodzież nadal szuka Chrystusa i Go słucha. Chociaż świat nawołuje ją do czegoś innego: – sekularyzacji życia, konsumpcji, materializmu, egoizmu…
Drodzy Młodzi Przyjaciele! Opierajcie się tym nawoływaniom i powstrzymujcie nawałnicę ich fal. Ustępują one przed twardą świadomą wiarą, modlitwą i miłością. Stale wzrastajcie w tę Górę, gdzie odbywa się przemiana (metanoia) naszego życia. Całym jestestwem wzrastajcie w krajobraz tego wyjątkowego miejsca naszej Cerkwi, do którego podążały i podążają, często na kolanach, całe pokolenia ludzi. Dzisiaj to miejsce nie może już się obyć bez Młodzieży. Tutaj Wasi poprzednicy i Wy często wołacie: „Panie, dobrze nam tu być…” Łk 9,23, a Grabarka w odpowiedzi woła: „… dobrze jest mi z Wami, Młodzieży, zbudujemy tu…”. Tak jest rzeczywiście. To tu, wszyscy razem, budujemy nasz wspólny dom prawosławny, bowiem podobnie do Apostołów na górze Tabor, czujemy się dobrze. Dlatego tu, na Grabarce, wciąż nowe pokolenia młodych ludzi odnajdują swoją drogę do przemiany – przemienienia. Człowiek przemieniony to ten, który nosi w swoim sercu żywego Chrystusa. Taki człowiek będzie zawsze cenić wiarę swoich ojca i matki, bogactwo swej duchowej kultury, swoje prawosławne obyczaje i codzienną kulturę z pięknymi tradycjami swojego rodzinnego domu i swojej ziemi, na której się urodził.
Prawosławny młody człowiek, bogaty duchem, znajduje odpowiedź na nurtujące do współczesne problemy: moralne, bioetyczne, na różnego rodzaju doświadczenia i namiętności, na wierność małżeńską z prawidłowym pojmowaniem rodziny jako cerkwi domowej, na lekkoduszność. Młody człowiek, kochający Zmartwychwstałego Jezusa – zrozumie, kim jest Chrystus, Głowa jego Cerkwi prawosławnej, w obliczu różnych współczesnych nurtów religijnych i społecznych. On zrozumie, pośród codziennych doświadczeń duchowych, intelektualnych, cielesnych, co znaczy „zdobywać” Świętego Ducha.
Nosząc w sobie Ducha Bożego, pokonywać będziecie pokusy. Nie bójcie się! On, Jezus Zmartwychwstały, Władca życia i śmierci, jest obok Was. On wzywa: Młody człowieku, nie bój się! Jestem z Tobą! Ufaj Mi! Pamiętajcie, że „Pełnia mocy Bożej objawia się w naszej słabości… W naszej niemocy ludzkiej objawiła się siła Boga” 2 Kor 12,9.
Droga Młodzieży!
Liderów (byłych i aktualnych), Członków Bractwa Młodzieży Prawosławnej i całą naszą Młodzież wzywam, by wrastać w dojrzałe życie, idąc drogą zdobywania Świętego Ducha, i utwierdzać się w wierze prawosławnej. Tego oczekuje od Was Święta Cerkiew, tego oczekuje od Was Wasz Metropolita, Arcybiskupi, Biskupi.
Osobiście byłem uczestnikiem rodzenia się Bractwa Młodzieży Prawosławnej oraz pierwszej Pielgrzymki Młodzieży na świętą Górę Grabarkę. Trudno było wówczas przypuszczać, że pielgrzymka ta przyniesie tak wielkie i wszechstronne plony.
Miejmy świadomość, że dwa tysiące lat temu zmarł i Zmartwychwstał Bogoczłowiek Jezus Chrystus i odrodziły się miliony ludzi. Oto jest moc miłości i modlitwy do Zmartwychwstałego. Dzisiaj wołamy: „Ty jesteś naszym Bogiem, Ty dokonujesz cuda…”. Prawda, zawarta w tych słowach, jest wskazówką do naszej różnorodnej działalności. W miłości, przyjaźni, posłuszeństwie Cerkwi i pokorze, nawet wśród różnych trudności materialnych, kadrowych – osiągnąć możemy bardzo wiele. To tutaj, na świętej Górze Grabarce, czeka na Was Chrystus. Podaje Wam swoją dłoń. Podajcie Mu swoją i razem kroczcie na Jego i Cerkwi chwałę.
Droga Młodzieży! Pokładamy w Was wielką nadzieję. Wy jesteście przyszłością naszej Cerkwi i jej nadzieją. Za kilka lat weźmiecie w swoje ręce losy swojej Cerkwi i Ojczyzny. Pamiętajcie o tym.
Droga Młodzieży!
Gratuluję Wam Jubileuszu trzydziestolecia Paschalnej Pielgrzymki Młodzieży na świętą Górę Grabarkę. Dziękuję Bogu za Jego dary w ciągu tych trzydziestu lat, życzę Wam i całej Młodzieży naszej Cerkwi, by światłość Zmartwychwstania zawsze rozświecała Wasze drogi życiowe i prowadziła Was po ścieżkach dobrego prawdziwego świadectwa we współczesnym świecie. Zmartwychwstały Chrystus niech Wam błogosławi.
Christos Woskresie!-Woistynu Woskresie!
Święta Góra Grabarka 22.05.2009 r.
W poniższym Programie jubileuszowej Pielgrzymki Młodzieży Prawosławnej biorą udział Jego Ekscelencja Arcybiskup Białostocki i Gdański Jakub – opiekun młodzieży z ramienia Św. Soboru Biskupów oraz Jego Ekscelencja, Biskup Siemiatycki Jerzy.
PIĄTEK:
18.00 - Wieczernia. Poświęcenie wody i uroczyste rozpoczęcie Pielgrzymki (przed cerkwią)
20.00 - Kolacja i wieczór zapoznawczy w grupach (pole namiotowe)
20.30 - Spotkanie plenarne (dolina przy polu namiotowym) – powitanie i wystąpienia gości, przedstawienie programu pielgrzymki, referat na temat motta Pielgrzymki, przeniesienie i poświęcenie krzyża pielgrzymkowego
22.00 - Prezentacja multimedialna i otwarcie wystawy „XXX lat pielgrzymowania młodzieży na św. Górę Grabarkę w obiektywie”
23.30 - Panichida na grobach śp. arcybiskupa Aleksego i śp. ihumenii Barbary (cmentarz za cerkwią) i akatyst ku czci św. męczennika dziecięcia Gabriela
SOBOTA:
07.00 - Pobudka
07.30 - Godziny kanoniczne (czasy) i Święta Liturgia
09.30 - Śniadanie
10.30 - „100 pytań do...” (dolina przy polu namiotowym)
13.00 - Obiad i czas wolny
14.00 - Program kulturalny; mecz piłki nożnej: „Drużyna duchowieństwa”- „Drużyna pielgrzymów” - „Drużyna seminarzystów”
16.00 - Spotkanie w grupach tematycznych:
1. „XXX lat pielgrzymowania młodzieży na św. Górę Grabarkę we wspomnieniach byłych działaczy i sympatyków Bractwa”,
2. „Prawosławie oczami wielu kultur” – spotkanie z gośćmi zagranicznymi,
3. „Modlitwa, liturgia, a uprawianie teologii” - spotkanie poprowadzi ks. Jerzy Tofiluk wraz z grupą seminarzystów,
4. Temat wyłoniony drogą sondy internetowej: „Jak zachować wiarę, tradycję i zasady moralne we współczesnym świecie?” - J.E. Najprzewielebniejszy Jakub, Arcybiskup Białostocki i Gdański.
18.00 - Nabożeństwo całonocnego czuwania (wsienoszcznoje bdienije)
20.00 - Kolacja
21.00 - Ognisko wraz z programem kulturalnym
22.30 - Cisza nocna,
NIEDZIELA:02.30 - Godziny kanoniczne (czasy) i spowiedź
03.00 - Święta Liturgia, po nabożeństwie wspólna agapa
08.30 - Godziny kanoniczne (czasy) i Święta Liturgia
11.30 - Obiad
12.00 - Podsumowanie i zakończenie pielgrzymki
80-lecie ks. mitrata Aleksandra Tokarewskiego
Jego Ekscelencja, Najprzewielebniejszy Jerzy, Biskup Siemiatycki, odprawił 21 maja br. w Orli uroczystą Świętą Liturgię z okazji Święta Ap i Ew. Jana Teologa oraz jubileuszu 80-lecia miejscowego proboszcza, ks. mitrata Aleksandra Tokarewskiego. Jego Ekscelencja wręczył dostojnemu Jubilatowi ikonę Bogurodzicy od Jego Eminencji Metropolity Sawy wraz z dedykacją oraz błogosławieństwem na dalszą owocną służbę dla dobra Cerkwi.
Dobiegła końca oficjalna wizyta Jego Eminencji na Cyprze
W poniedziałek 18 maja rano o godzinie 08.00 Jego Eminencja Metropolita Sawa w asyście Wielce Błogosławionego Chryzostoma II oraz pozostałymi członkami polskiej delegacji został przyjęty przez Prezydenta Republiki Cypryjskiej – Pana Dimitriosa Chrystophiasa. Podczas spotkania Metropolita Sawa przybliżył Głowie Cypru historię i obecny stan Polskiego Kościoła Prawosławnego. Podzielił się również swoimi wrażeniami z minionych dni pobytu w Kościele Cypryjskim. W obecności Prezydenta Zwierzchnik PAKP podziękował jeszcze raz Arcybiskupowi Chryzostomowi za zaproszenie oraz za serdeczną gościnność. Eminencja wyraził również nadzieję, że dramat okupowanych ziem cypryjskich znajdzie przy pomocy Bożej jak najszybciej swoje stosowne rozwiązanie. W odpowiedzi na słowa Metropolity Sawy Prezydent Cypru podziękował Metropolicie za wizytę w Pałacu Prezydenckim. Przybliżył z innej pespektywy problem kwestii cypryjskiej, opowiedział o współpracy z Kościołem Cypryjskim i podkreślił jego decydującą rolę w życiu i historii Narodu Cypryjskiego. Kurtuazyjne spotkanie zakończyły wspólne zdjęcia.
Bezpośrednio z Pałacu Zwierzchnicy udali się do Metropolii Morphosu, gdzie dostojnych gości powitał gospodarz terenu Metropolita Neofit. Eminencja był tutaj witamy przez licznie przybyłe duchowieństwo, wiernych i dzieci szkół podstawowych. Uroczysta doksologia odbyła się w XI wiecznej starożytnej świątyni, która dzisiaj służy Metropolicie za Katedrę. Więcej jak połowa tej diecezji, jak również prawdziwa Katedra, znajduje się na terenach okupowanych. Po spotkaniu w świątyni polska delegacja odwiedziła żeński Hezychastyrion św. Mikołaja, który został erygowany na miejscu pozostawionego i zniszczonego klasztoru męskiego zaledwie w 2001 roku. Odwiedziny w tym monastycznym przybytku były powodem duchowej radości Eminencji, który wysoko ocenił trud kilku mniszek w imię odbudowy życia klasztornego i mniszego w tym miejscu.
Poniedziałkowy program przewidywał również wizytę w największym i najbardziej znanym Monasterze Cypru – Kykkos. Powstał on w XI wieku i nieprzerwanie funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Przełożony Monasteru Metropolita Nikifor uroczyście powitał Eminencję przez bramą monasterską. Procesjonalnie, w atmosferze pięknych śpiewów bizantyjskich, Zwierzchnicy weszli do głównej świątyni, gdzie obyła się bardzo uroczysta doksologia. W swoim słowie powitalnym Metropolita Nikifor przybliżył Eminencji historię i rolę Monasteru dla całego Cypru. Jest to miejsce, które statystycznie odwiedza ponad milion pielgrzymów każdego roku. Ponadto słynie z niebywałego Muzeum sztuki sakralnej, które zajmuje jedno z czołowych miejsc na całym świecie. Na pamiątkę wizyty Ihumen Monasteru wręczył Eminencji panagiję oraz grawurę cudotwórczej ikony Matki Bożej, która zdobi monasterski ikonostas. W podziękowaniu za powitanie i pamiątki Eminencja nawiązał do światłości Monasteru i jego znaczenia w odrodzeniu cypryjskiego narodu. Zrewanżował się również srebrną ikoną Matki Bożej. Po uroczystości odbył się nieoficjalny obiad w monasterskim refektarzu.
Po krótkim odpoczynku Zwierzchnicy udali się nieopodal na grób wielkiego cypryjskiego Hierarchy i Etnarchy, Głowy Kościoła i Państwa, Makariosa III, gdzie odprawiono krótką modlitwę za spokój Jego duszy oraz pozostawiono pamiątkowy wieniec. Autorytet Jego wielkiej osobowości, pomimo upływu 32 lat od momentu Jego śmierci przebywa wśród Narodu Cypryjskiego po dzień dzisiejszy. Może o tym również świadczyć fakt, iż apartament, który zamieszkiwał, został zachowany bez najmniejszej zmiany do dnia dzisiejszego jako swoiste muzeum.
Następnie polska delegacja udała się do Paphos – turystycznego miasta na Cyprze. Po drodze jednak odwiedziła Monaster Chrysoroiatises, który znajduje się w matczynej osadzie ś.p. Arcybiskupa Makariosa. Miejsce to – jak podkreślił obecny Zwierzchnik – stało się inspiracją powołania monastycznego tego wielkiego hierarchy i przywódcy. Kolejnym ośrodkiem, który zatrzymał gości po drodze był Monaster św. Neofita Rekluza. Dla obecnego Arcybiskupa Cypru to szczególne miejsce z uwagi na to, że spędził w nim 25 lat swego młodego życia, przyjmując w nim postrzyżyny mnisze, a później przewodząc mu jako przełożony. Z wielkim sentymentem Arcybiskup przybliżył Eminencji Metropolicie Sawie historię monasteru. Wspomniał również, iż to właśnie w nim w wieku 36 lat zginął przy pracy jego ojciec. Na miejscu przywitał Dostojników przełożony monasteru Biskup Leoncjusz wraz z braćmi. Patron Monasteru – św. Neofit był całkowitym analfabetą do osiemnastego roku życia, jednak oświecony mocą Bożą i przy własnym wielkim wysiłku nauczył się czytać i pisać, a co więcej, pozostawił po sobie kilka tomów pisanych dzieł, większa część których, przechowywana jest jako rękopis w Narodowej Bibliotece Paryża.
Nieopodal Monasteru mieści się rodzinny dom obecnego Arcybiskupa Chryzostoma II, gdzie odbyła się domowa nieoficjalna kolacja. Następnie polską delegację zakwaterowano w hotelu „Hagios Georgios” w Paphos.
Ostatni dzień wizyty polskiej delegacji przeznaczony był na odwiedziny dwóch największych i najliczniejszych diecezji Cypryjskiego Kościoła: Paphosu i Lemesosou. W pierwszej z nich Jego Eminencja Metropolita Sawa został powitany przez miejscowego biskupa – Metropolitę Georgiosa. Katedralna świątynia, w której odbyła się powitalna doksologia, pochodzi z dawnych czasów i swoim wyglądem przypomina starożytną bazylikę bizantyjską. Zupełnie inny styl reprezentowała Katedra Lemesosou. To równie piękna nowa świątynia, upiększona freskami współczesnych ikonografów. To właśnie w niej Zwierzchnika PAKP pozdrawiał i witał wraz z duchowieństwem całej swej diecezji gospodarz terenu – Metropolita Atanazy. Lemessos to również miasto zamieszkiwane przez wielu Polaków, co zostało podkreślone podczas spotkania w świątyni. Wizyta w Lemesosie również miała oprawę uroczystej doksologii, po której wydano na cześć Metropolity uroczysty obiad w centrum diecezjalnym. Ostatnim punktem programu, w drodze powrotnej do Nikozji, była spontaniczna wizyta w żeńskim Monasterze św. Jerzego Alamanu. Tam Zwierzchników powitała Ihumenia Olimiada, serdeczność której pozwoliła zapomnieć o zmęczeniu napiętym programem.
Wieczorem, przed odlotem na lotnisko, w hotelu Hilton park, odbyła się nieoficjalna kolacja pożegnalna. W jej trakcie Arcybiskup Chryzostom II podziękował Metropolicie za przybycie i złożenie oficjalnej wizyty w Kościele Cypryjskim. Metropolita Sawa zaś podkreślił ogromne znaczenie wizyty dla obu Kościołów, jeszcze raz ponowił swoje zaproszenie skierowane wcześniej do Zwierzchnika cypryjskiego prawosławia, który odwiedzi Polskę w sierpniu tego roku.
Po kolacji i krótkim odpoczynku polska delegacja udała się na lotnisko do Nikozji, skąd w godzinach porannych odleciała do Polski.
Opr. Biskup Siemiatycki Jerzy – Dyrektor Kancelarii
Trzeci dzień oficjalnej wizyty Jego Eminencji na Cyprze
(17 maja 2009)
W niedzielę 17 maja w godzinach porannych Metropolita Sawa został powitany przez Arcybiskupa Chryzostoma przed największą świątynią Cypru pod wezwaniem Hagii Sofii. Oczekiwał tam na polską delegację wraz z hierarchami Kościoła Cypryjskiego. Zwierzchnicy uroczyście weszli do cerkwi, gdzie trwała już niedzielna jutrznia. Eminencja Metropolita Sawa po udzieleniu wiernym arcypasterskiego błogosławieństwa wszedł na główny tron, gdzie oczekiwał do rozpoczęcia się św. Liturgii. Św. Liturgię celebrowało 13 biskupów, kilku kapłanów i ośmiu diakonów. Po nabożeństwie Zwierzchnicy zwrócili się do siebie nawzajem z oficjalnymi przemówieniami. Wielce Błogosławiony Chryzostom zwrócił uwagę na apostolskie pochodzenie Kościoła Cypryjskiego i na jego obecne problemy związane z terenami okupowanymi. Wyraził również wielką radość z powodu pierwszej w historii wizyty Zwierzchnika Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Kościele Cypryjskim. Na zakończenie swego wystąpienia odznaczył Jego Eminencję Metropolitę Sawę Złotym Orderem św. Apostoła Barnaby – najwyższym wyróżnieniem św. Synodu Kościoła Cypryjskiego. W odpowiedzi Jego Eminencja Zwierzchnik PAKP powiedział:
Eminencjo, Wielce Błogosławiony Arcybiskupie Nowej Justyniany i całego Cypru Chryzostomie,
Ekscelencje,
Bracia Kapłani,
Umiłowani Bracia i Siostry,
Chrystus Zmartwychwstał!
Dziękuję serdecznie za słowa pozdrowienia. Paschalna radość napełnia w dniu dzisiejszym nasze serca, które zjednoczyły się przy eucharystycznym stole podczas celebrowanej przez nas św. Liturgii. Daliśmy tym samym świadectwo jedności naszej wiary prawosławnej. Wspólny kielich nasycił nas Życiodajnymi Ciałem i Krwią Chrystusa. W naszych żyłach płynie więc ta sama Krew Zmartwychwstałego Pana, a Jego Ciało uświęciło i nasze ludzkie ciała. Uczestniczyliśmy w wielkiej tajemnicy wiary, gdzie ziemia jednoczy się z niebem, a niebo z ziemią.
Św. Liturgia to nie tylko przeżycie eucharystyczne, to też nie tylko akt kosmiczny, ale również wielka manifestacja soborowości Kościoła Prawosławnego. Kiedy sprawują ją wspólnie Zwierzchnicy Lokalnych Kościołów Prawosławnych nabiera ona znaczenia wyjątkowego i świadczy o sile św. Prawosławia, dla którego jedna Eucharystia jest zwieńczeniem i zapieczętowaniem jedności oraz wzajemnej komunii. Dlatego dziękujemy Bogu za ten wielki dar, że dzisiaj również i My, Zwierzchnicy dwóch Autokefalicznych Kościołów – Cypru i Polski, sprawując razem św. Liturgię, potwierdziliśmy, że jednoczy nas jedna wiara, jeden Kościół i Jeden Bóg w Świętej Trójcy. W dzisiejszych, zdominowanych podziałami czasach taki apel jedności jest bardzo ważny. Służy temu nasze dzisiejsze spotkanie eucharystyczne.
Nasze Kościoły zawsze łączyły, łączą i będą łączyć nierozerwalne więzy braterskiej miłości. I chociaż dopiero dzisiaj, po raz pierwszy w historii, odbywa się oficjalna wizyta pokojowa Zwierzchnika Polskiego Kościoła Prawosławnego, to Kościoły nasze zawsze pozostawały w bliskiej łączności. Spotykaliśmy się na różnych zjazdach ogólnoprawosławnych, odprawialiśmy wspólnie św. Liturgie i dawaliśmy otaczającemu światu świadectwo wiary. Nasze Kościoły zawsze żyły w przyjaźni, a ich hierarchowie niejednokrotnie składali sobie wizyty, poznając nawzajem bogactwo obustronnego życia religijnego.
Kościół Cypryjski jest jedną wielką kartą historii. Nie można w niej pominąć wielkiego prekursora i ojca życia religijnego na Cyprze – św. Apostoła Barnaby, o którym tak powiedział Sam św. Duch: „Wyznaczcie mi Barnabę i Szawła do dzieła, do którego ich powołałem. Wtedy po modlitwie i poście oraz nałożeniu rąk odesłali ich. Ci więc wysłani przez Świętego Ducha, udali się do Seleucji, a stamtąd odpłynęli na Cypr” (Dz 13, 3-4). Apostolskość Kościoła Cypryjskiego posiada zatem wymiar diachroniczny i spoczywa na Nim do dnia dzisiejszego.
Sukcesja wiary prawosławnej na Cyprze odnalazła swoich oddanych kontynuatorów również i w czasach współczesnych. Będąc na tej ziemi, nie sposób nie wspomnieć wielkiego Etnarchy i Zwierzchnika Cypru świętej pamięci Makariosa III, który zjednoczył w sobie charyzmat władzy z charyzmatem pasterzowania. Stał się tym samym niepodważalnym autorytetem dla bogobojnego Narodu Cypryjskiego. Odwiedzając wiele krajów, jako Głowa Państwa, świadczył o św. Prawosławiu wszystkim: swoim odzieniem, słowami i majestatem. Tę wielkość godności arcybiskupiej przekazał swoim następcom: świętej pamięci Chryzostomosowi I i Wam, Drogi Władyko Arcybiskupie.
Z Wami Eminencjo łączą nas więzy osobistej przyjaźni i braterskiej miłości. Spotykaliśmy się od wielu lat na arenie dysput ogólnoprawosławnych i teologicznych. Ze wzruszeniem wspominam nieocenioną obecność Waszej Eminencji na moim Ingresie w 1998 roku w Warszawie, jeszcze jako Metropolity Pafosu. Dlatego cieszę się szczególnie, że dzisiaj spotykamy się na świętej ziemi cypryjskiej już jako Zwierzchnicy dwóch Lokalnych Kościołów Prawosławnych.
Jako bratni Kościół, z wdzięcznością Bogu, przyglądamy się widocznym poczynaniom Waszej Eminencji dla dobra Kościoła i Narodu Cypryjskiego. Zmagania i głos Eminencji w imię przywrócenia sprawiedliwości na Cyprze sięgają areny polityki międzynarodowej. Dążenia Waszego Kościoła do uregulowania statusu ziem okupowanych stały się wspólnym apelem wszystkich Kościołów Prawosławnych i ludzi dobrej woli. Do tego apelu przyłącza się również Polski Kościół Prawosławny.
Cieszymy się, że za zaledwie kilka lat Arcybiskupstwa Waszej Eminencji, zwiększyła się znacznie liczba Episkopatu Kościoła Cypryjskiego, nowelizacji uległ także Statut Kościelny, a interpersonalna otwartość Eminencji na potrzeby innych ludzi znalazła swój wyraz w zorganizowaniu na Cyprze prestiżowego Światowego Spotkania w intencji Pokoju w październiku 2008 roku, w którym uczestniczyli także delegaci naszego Kościoła Prawosławnego. Wszystko to świadczy o wielostronnej charyzmatyczności Waszej Eminencji, ale nade wszystko o bezgranicznym oddaniu Swemu Kościołowi i Narodowi.
Więzy braterskiej solidarności łączą również nasze państwa, które kilka lat temu razem zasiliły struktury Unii Europejskiej. Poza polityczną przynależnością do nich, ważnym elementem jest fakt, że powiększył się tym samym potencjał obecności w tych strukturach św. Prawosławia. Głos Kościoła Prawosławnego jest bardzo znaczący, zwłaszcza teraz, gdy tak często kwestionuje się chrześcijańskie pochodzenie Europy. Integracja europejska bez Chrześcijaństwa nie jest sukcesem, ale niebezpieczeństwem, przeciwko któremu należy zapobiec, dając świadectwo naszej wiary.
Unia Europejska kładzie duży nacisk na pielęgnowanie spuścizny kulturowo-narodowościowej. Zabiega o zachowanie różnorodności w integracji globalnej. Chrześcijaństwo, a zwłaszcza św. Prawosławie, jako pierwsze pokazało wzór prawdziwej jedności i globalizacji. Zachowując odmienność poszczególnych Kościołów Lokalnych, jednoczy się w zbawiennym Kielichu Chrystusowym. Prawda może być tylko jedna, a tą Prawdą dla Chrześcijan mieszkających w Europie jest Chrystus, Będący Fundamentem naszej wiary, na której stoi Kościół.
Polski Kościół Prawosławny jest Kościołem mniejszościowym, wiernym Bogu i Jego Prawdzie. Jego historię kreślą różne okresy rozkwitu i trudności. Nie uniknął On prześladowań, które jednak uświęciły Go męczeńską krwią. Pomimo wszystkich sztormów ze strony nieprzyjaciela przetrwał i trwa do dzisiaj, rozwijając się na miarę swoich możliwości. To Kościół, który ma swoje świątynie, monastery, duchowe centra i szkoły. To również Kościół, który cieszy uduchowiona młodzież i oddani wierni. Pełni On swoją posługę wszędzie tam, gdzie oczekuje na Niego człowiek. Kościół ten oczekuje również i na Was, Władyko Arcybiskupie, abyście składając rewizytę, ujrzeli Jego oblicze zwłaszcza w dniu Przemienienia Pańskiego na św. Górze Grabarce, gdzie przybywają dziesiątki tysięcy naszych wiernych i nie tylko.
Dziękuję Bogu jeszcze raz za dar naszej dzisiejszej wspólnoty. Dziękuję i Waszej Eminencji za zaproszenie mnie do złożenia oficjalnej wizyty braterskiej w Kościele Cypryjskim. Modlę się do św. Apostoła Barnaby, aby umocnił Wasze siły w dalszym pełnieniu służby Arcybiskupiej.
Niech Wszechmogący Bóg obdarzy Was zdrowiem i mądrością, niech pobłogosławi Hierarchię, Kler i wiernych Waszego Kościoła, aby wychwalając Pana naszego Jezusa Chrystusa, dawali świadectwo świętego Prawosławia.
Na pamiątkę naszej eucharystycznej jedności proszę przyjąć ten dar – panagije i krzyż.
Wielce Błogosławiony Chryzostom również wręczył Eminencji komplet biskupich panagii. Po nabożeństwie miało miejsce krótkie spotkanie z wiernymi w Centrum parafialnym oraz śniadanie.
O godzinie 13.00 Wielce Błogosławiony Chryzostom wydał oficjalny obiad na cześć jego Eminencji Metropolity Sawy oraz towarzyszącym Mu osób w Gmachu Arcybiskupstwa. Wznosząc toast Zwierzchnik Cypryjskiego Kościoła jeszcze raz podziękował Eminencji za przyjęcie zaproszenia do złożenia oficjalnej wizyty. Mówiąc o współczesnych problemach ludzkości podkreślił znaczenie wzajemnych wizyt Zwierzchników Lokalnych Kościołów Prawosławnych. W swojej odpowiedzi na toast Metropolita Sawa wspomniał o trudnej i pełnej doświadczeń drodze Narodu Cypryjskiego. Powiedział miedzy innymi, że udział Kościoła w tej drodze, zawsze był najważniejszy. Bez Kościoła Prawosławnego Cypr nie miałby takiego historycznego znaczenia jakie posiada w wymiarze diachronicznej spuścizny apostolskiej. Na obiedzie obecny był Minister Kultury Cypru, Ambasador Polski Paweł Doborowolski, Ambasador Grecji oraz inni przedstawiciele życia publicznego. Na posiłek przybyli również hierarchowie Kościoła Cypryjskiego.
Po krótkim odpoczynku w hotelu oraz popołudniowej konferencji prasowej Jego Eminencja odwiedził starożytny Monaster Sturowounion – słynny ze swego pięknego górskiego położenia, ale nade wszystko ze świętości życia. Monaster ten sławi się surową regułą życia mniszego. W drodze powrotnej Eminencja Metropolita Sawa odwiedził Filię Monasteru Kykkos w Nikozji, gdzie wydano na cześć polskiej delegacji nieoficjalną kolację.
Opr. Biskup Siemiatycki Jerzy – Dyrektor Kancelarii
Zdj. Jarosław Honczar
OFICJALNA WIZYTA POKOJOWA JEGO EMINENCJI WIELCE BŁOGOSŁAWIONEGO SAWY METROPOLITY WARSZAWSKIEGO I CAŁEJ POLSKI
NA CYPRZE (15-20 MAJA 2009)
Po raz pierwszy w historii naszego Kościoła doszło do złożenia oficjalnej wizyty pokojowej w Cypryjskim Kościele Prawosławnym przez Jego Eminencję Metropolitę Sawę. Wizyta rozpoczęła się 15 maja br. Jego Eminencji towarzyszą Jego Ekscelencja, Najprzewielebniejszy Jerzy, Biskup Siemiatycki – Dyrektor Kancelarii Metropolity, ks. Mitrat Mikołaj Podolec, ks. Protodiakon Marek Kiryluk, Hierodiakon Paweł (Tokajuk) oraz Pan Jarosław Honczar. Samolot z polską delegacją wylądował na lotnisku w Larnace w godzinach nocnych. Zwierzchnik PAKP został na nim powitany przez Wielce Błogosławionego Chryzostoma Arcybiskupa Nowej Justyniany i całego Cypru. W towarzystwie eskorty policyjnej delegacja udała się do Nikozji, gdzie została zakwaterowana w Hotelu Hilton Park. O godzinie 11.00 odbyło się oficjalne powitanie Jego Eminencji Metropolity Sawy przez Wielce Błogosławionego Arcybiskupa Cypru, Hierarchię, Duchowieństwo, wiernych i młodzież w Auli Arcybiskupstwa w Nikozji. Następnie odbyła się okolicznościowa doksologia w Katedrze Arcybiskupiej pod wezwaniem św. Jana Teologa, po której Zwierzchnik Cypryjskiego Kościoła Arcybiskup Chryzostom powitał krótko Jego Eminencję, podkreślając w swoim przemówieniu: znaczenie wizyty Metropolity Sawy na Cyprze. Dostojny Gość zwrócił się do Arcybiskupa z następującymi słowami:
„Eminencjo, Wielce Błogosławiony Arcybiskupie Nowej Justyniany i całego Cypru Chryzostomie,
Ekscelencje,
Bracia Kapłani,
Umiłowani Bracia i Siostry,
Dziękuję serdecznie za słowa powitania. Bogu Wszechmogącemu w Świętej Trójcy nade wszystko dziękujemy za dzisiejsze historyczne wydarzenie w życiu naszych bratnich Kościołów – Kościoła Cypryjskiego i Kościoła Polskiego. Po raz pierwszy w historii odbywa się oficjalna, braterska wizyta pokojowa na Cyprze Zwierzchnika Polskiego Prawosławia.
Przybywamy w duchu chrześcijańskiej miłości na Waszą ziemię uświęconą stopami i nauczaniem św. Apostoła Barnaby „zwanego Synem Pocieszania, Lewitą, rodem z Cypru, który sprzedał swoją ziemię, a pieniądze przyniósł i złożył u stóp apostołów”. (Dz 36-37). Przybywamy więc, aby doświadczyć nektaru świętości Kościoła Cypryjskiego, zapoznać się bliżej z Jego światłą historią i bogobojnym ludem, który od czasów apostolskich do dnia dzisiejszego pozostaje niezachwianie wierny Bogu i świętemu Prawosławiu.
Mamy również świadomość wyjątkowego znaczenia Kościoła Cypryjskiego historii chrześcijaństwa. Przysługuje Mu bowiem szczególny przywilej uznania wyrażony w postanowieniu III Soboru Powszechnego o jego prawie do kanonicznej suwerenności. Fakt ten świadczy o wielkiej spuściźnie duchowej Kościoła Cypryjskiego zapisanej również w Dziejach Apostolskich, które głoszą, że dzięki Cypryjczykom wielu nawróciło się do Pana i dlatego „Ręka Pańska była z nimi, wielka bowiem liczba uwierzyła…”(Dz 11, 21). Cypr zatem był i jest dla całego chrześcijańskiego świata kolebką świętości i tradycji, dokąd przybywają hierarchowie i wierni innych Kościołów.
Od zarania dziejów wielkie znaczenie miały te wzajemne wizyty, a zwłaszcza pokojowe Zwierzchników Lokalnych Kościołów Prawosławnych, które nie tylko były okazją do wzajemnego poznania, ale przede wszystkim umacniały duch jedności soborowej. Służyły one również obopólnym korzyściom, a ich wydźwięk nabierał wartości powszechnej. Wymieniając nawzajem doświadczenia i dzieląc się problemami, Zwierzchnicy natchnieni łaską św. Ducha, odnajdywali często rozwiązania dla najtrudniejszych zagadnień nurtujących Kościół Powszechny w Jego lokalnych społecznościach.
Dzisiaj Kościół Cypryjski odwiedza Zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, który w swej historii doznał wiele doświadczeń i prześladowań. Pomimo wszystkich tych trudności przetrwał i trwa do dzisiaj, głosząc bez bojaźni dobrą nowinę o Jezusie Chrystusie i Jego Świętym Kościele. Będąc w mniejszości nie zraża się trudnościami, ale umacnia się w ewangelicznym zapewnieniu Zbawiciela, Który obiecał: „zbuduję mój Kościół, a bramy piekielne nie zwyciężą go” (Mt 16, 18).
Eminencjo, Wielce Błogosławiony Władyko Arcybiskupie!
Kościół Cypryjski, dzieląc troski swego kraju i narodu, od trzydziestu pięciu lat doświadcza bólu okupacji, który pozbawił go możliwości korzystania nie tylko z własnych świątyń, ale również spowodował banicję z macierzystych terenów. Wielu Cypryjczyków straciło prawo powrotu do rodzinnych domów. Wielu z nich nie może odwiedzić grobów swoich najbliższych przodków i oddać im hołd. Wiemy, że Eminencja jest jednym z nich. Dramat okupowanych ziem staje się tym bardziej jaskrawy, kiedy nasze świątynie są bezczeszczone i pozostawione na pastwę losu. Niszczeje w nich nasze duchowe bogactwo, które dla dzisiejszej Europy jest bezcenną spuścizną.
Nasza wizyta posiada zatem podwójny wymiar. Jest ona wydarzeniem kościelnym, jako oficjalne spotkanie Zwierzchników dwóch bratnich Kościołów, ale stanowi jednocześnie wspólny apel o zadośćuczynienie sprawiedliwości względem dyskryminowanego Narodu Cypryjskiego. Cypr to kraj, gdzie Kościół i Naród odzwierciedlają jedną tożsamość. Wybitny poprzednik Waszej Eminencji Arcybiskup Makarios był Zwierzchnikiem Kościoła i Prezydentem Państwa. Dla cypryjskiego Narodu stał się zatem wiarygodnym Etnarchą, który troszczył się nie tylko o dobrobyt materialny, ale również o rozwój duchowy swoich obywateli. Był On niepodważalnym autorytetem i ten autorytet przekazał swoim następcom – Arcybiskupowi Chryzostomowi I i Wam, Wasza Eminencjo, Władyko Arcybiskupie.
Dziękując Bogu za możliwość stąpania po tej, pięknej, uświęconej lecz i umęczonej ziemi, dziękuję z głębi serca i Waszej Eminencji za braterskie zaproszenie do złożenia oficjalnej wizyty pokojowej w Kościele Cypryjskim. Głęboko wierzę, że przyczyni się ona do jeszcze większego zaciśnięcia więzów pomiędzy naszymi Kościołami i narodami lepszego oraz wzajemnego poznania. Niech będzie ona również świadectwem jedności świętego Prawosławia we współczesnym podzielonym świecie.
Podczas tej wizyty będziemy się gorąco modlić, aby za wstawiennictwem św. Apostoła Barnaby, Bóg błogosławił Kościół i bogobojny Naród Cypryjski”.
Po uroczystej doksologii odbyła się uroczyste posiedzenie Św. Synodu Kościoła Cypryjskiego w obecności Jego Eminencji. Ponieważ jest to pierwsza oficjalna wizyta Zwierzchnika PAKP, Eminencja został zapoznany z historią i sytuacją obecną Kościoła Cypryjskiego. Ze swojej strony Wielce Błogosławiony Sawa również przedstawił historyczną drogę oraz dzisiejszy stan naszego Kościoła. Po posiedzeniu św. Synodu odbył się nieoficjalny obiad w Gmachu Arcybiskupstwa.
W godzinach wieczornych polska delegacja odwiedziła cmentarz wojskowy, na których spoczywają ciała żołnierzy zabitych w 1974 roku w wyniku inwazji tureckiej oraz symboliczny cmentarz więzienny, oddając hołd skazanym na śmierć przez powieszenie bohaterów cypryjskich walczących o wolność swego kraju w latach pięćdziesiątych. Na obu tych miejscach złożono pamiątkowe wieńce.
Pierwszy dzień wizyty zakończyła oficjalna kolacja wydana na cześć Jego Eminencji Metropolity Sawy w rezydencji Polskiego Ambasadora, Jego Ekscelencji Pawła Dobrowolskiego.
16 maja w sobotę przygotowany program pozwolił polskiej delegacji odwiedzić Metropolię Tamasosu. W katedralnej świątyni odbyła się powitalna doksologia w obecności licznie zgromadzonego duchowieństwa i wiernych. Gospodarzem tej diecezji jest Metropolita Izajasz, który uroczyście powitał Metropolitę Sawę na swoim kanonicznym terytorium, wręczając na pamiątkę wizyty ikonę św. Herakledesa. Kolejnymi etapami programu były bardzo interesujące wizyty w trzech ważnych monasterach Cypru: żeńskim św. Herakledesa, męskim – Przenajświętszej Bogurodzicy (Machera) oraz żeńskim Wprowadzenia NMP do Świątyni. We wszystkich odbyły się uroczyste doksologie, prezentacje historii, jak również wygłoszono okolicznościowe przemówienia. Sobotni program zakończyła nieoficjalna kolacja w hotelu.
Opr. Biskup Siemiatycki Jerzy – Dyrektor Kancelarii Metropolity
Zdj. Jarosław Honczar
Pogrzeb ks. Tomasza Lewczuka
We wtorek, 12 maja 2009 r., w soborze Św. Trójcy w Hajnówce odbyły się uroczystości pogrzebowe zmarłego w wieku 38 lat, ks. Tomasza Lewczuka wikariusza parafii prawosławnej św. Trójcy w Hajnówce. Ks. Tomasz zmarł 9 maja, nie odzyskawszy przytomności, w wyniku ran odniesionych podczas wypadku samochodowego, który miał miejsce 2 maja na trasie Bielsk Podlaski – Hajnówka.
11 maja wieczorne nabożeństwo żałobne – wielką panichidę sprawował arcybiskup hajnowski Miron w asyście 60 duchownych.
W trakcie panichidy ks. Michał Niegierewicz – dziekan i jednocześnie proboszcz parafii Św. Trójcy przypomniał wszystkim znaczenie i sens śmierci człowieka. Jej istotę ukazał Bogoczłowiek – Jezus Chrystus, który poprzez śmierć i Zmartwychwstanie otworzył bramy do Królestwa Niebieskiego wszystkim miłującym Boga i bliźniego: sprawiedliwym, pokornym, oddającym siebie za innych. Cnoty te nosił w sobie ks. Tomasz, który, jak wierzymy, stoi już u tych wrót.
W dniu pogrzebu Św. Liturgię celebrował arcybiskup hajnowski Miron i biskup gorlicki Paisjusz. Ks. Tomasza żegnało także osiemdziesięciu duchownych, księża parafii rzymskokatolickiej, przedstawiciele władz samorządowych, delegacje bractw, nauczyciele, uczniowie, najbliższa rodzina, znajomi oraz wielu wiernych.
Arcybiskup Miron zaznaczył że ks. Tomasz był przykładnym kapłanem, a wcześniej diakonem, wspaniale śpiewał, uczył młodzież, z sercem niósł pomoc bliźniemu. W cerkwi Św. Trójcy przyjął wszystkie sakramenty, w tym sakrament kapłaństwa. Pozostawia on w naszym sercu wielki żal i pustkę oraz stawia pytanie: dlaczego młody człowiek – kapłan tak szybko odszedł? Wierzący człowiek zawsze znajdzie odpowiedź – taka była wola Boża. Wierzymy, że Pan nasz jest wszechmocny i miłujący, dopuścił tę śmierć, ponieważ była ona potrzebna. Była potrzebna nam na ziemi i Bóg jeden wie, czy potrzebna również była w Królestwie Bożym. Dla każdego chrześcijanina, dla każdego z nas, śmierć jest Zmartwychwstaniem. W tej nadziei będziemy się żegnać, modlić i prosić o wybaczenie grzechów, z nadzieją, że Pan przyjmuje duszę śp. ks. Tomasza.
Arcybiskup Miron wyraził głębokie słowa ubolewania z powodu śmierci ks. Tomasza w imieniu metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy i swoim własnym: rodzinie, bliskim, kapłanom.
Biskup Paisjusz powiedział że śmierć ks. Tomasza rozpatrywać można jako ofiarę za nasze grzechy. Ten dziwny splot wydarzeń, jaki miał miejsce tego tragicznego wieczoru 2 maja, świadczy o naszej słabej wierze, o nie pokładaniu nadziei w Bogu...
Po zakończonym nabożeństwie wokół świątyni odbyła się procesja z trumną niesioną przez kapłanów przy śpiewie stichery Paschy.
Niech powstanie Bóg, i rozproszą się Jego wrogowie.
Pascha święta nam dziś zajaśniała, Pascha nowa, święta,
Pascha mistyczna, Pascha najczcigodniejsza! Pascha – Chrystus Zbawiciel!
Pascha nieskalana, Pascha wielka! Pascha wiernych! Pascha otwierająca nam bramy raju!
Pascha uświęcająca wszystkich wiernych!
Ciało śp. ks. Tomasza zostało odprowadzone na cmentarz prawosławny przy ul. Reja w Hajnówce przez arcypasterzy, duchownych, wiernych, przy radosnym paschalnym biciu dzwonów cerkiewnych i kościelnych.
Ks. Tomasz pozostawił matuszkę i dwoje dzieci Anię – 6 lat i Aleksandra – 3 lata.
Chrystos Woskresie o Tomaszu! Wieczna Tobie pamięć!
Tekst i foto: ks. Andrzej Busłowski
Otwarcie Międzynarodowego Festiwalu Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej
W niedzielę 10 maja 2009 r., o godzinie 18.00, w hajnowskim Soborze Św. Trójcy odbyła się uroczystość otwarcia Międzynarodowego Festiwalu Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej, której przewodniczył Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa, Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski.
Jego Eminencja Metropolita Sawa, zwracając się do zgromadzonych, mówił o smutnym wydarzeniu, którym była tragiczna i przedwczesna śmierć jednego z duchownych hajnowskiego Soboru, ks. Tomasza Lewczuka. Odśpiewano Zmarłemu „Wiecznaja pamjat’” a Jego Eminencja przekazał wyrazy współczucia Matuszce, Dzieciom Zmarłego i całej Jego Rodzinie oraz Parafii.
Jego Eminencja życzył głębokich przeżyć duchowych, towarzyszących wykonywanym dziełom muzyki cerkiewnej a następnie odśpiewano Mnogoletstwije i Metropolita Sawa pobłogosławił organizatorów, uczestników oraz publiczność Festiwalu.
Uroczystości otwarcia Festiwalu dokonał Burmistrz Miasta Hajnówka a koncert inauguracyjny wykonał laureat ubiegłorocznej edycji – Chór Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku.
Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej potrwa do soboty 16 maja 2009, kiedy to nastąpi ogłoszenie wyników oraz Koncerty Galowe w Soborze Św. Trójcy w Hajnówce oraz w cerkwi Hagia Sophia w Białymstoku.
(opr. J. Betlejko)
Zmarł ks. Tomasz Lewczuk
09.05.2009 w godzinach wieczornych zmarł ks. Tomasz Lewczuk, wikariusz parafii pw. Świętej Trójcy w Hajnówce.
Śp. Ks. Tomasz urodził się 20 stycznia 1971 r. w Hajnówce. Tam też ukończył Liceum Ogólnokształcące i w 1990 r. wstąpił do Wyższego Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie z siedzibą w Jabłecznej. Rok później, z błogosławieństwa arcybiskupa Abla rozpoczął studia wyższe w Fakultecie Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Preszowskiego (Słowacja). Zakończył je po pięciu latach obroną pracy na temat „Technika modlitwy Jezusowej na podstawie dzieł ojców ascezy”.
Święcenia diakońskie Tomasz Lewczuk otrzymał 31 sierpnia 1997 roku z rąk śp. metropolity Bazylego w katedrze św. Marii Magdaleny w Warszawie. Po dokładnie 11 latach, w hajnowskim soborze Św. Trójcy, arcybiskup Miron udzielił mu święceń kapłańskich.Uroczystości pogrzebowe odbędą się we wtorek.
Wiecznaja pamiat'!
za: cerkiew.pl
Święto św. wielkiego męczennika Jerzego w Ploskach
6.05.2009 r. w dniu pamięci św. wielkiego męczennika Jerzego Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Metropolita Warszawski i całej Polski wizytował parafię Przemienienia Pańskiego w Ploskach, dekanatu bielskiego.
W miejscowej cerkwi Jego Eminencja odprawił uroczystą św. Liturgię zakończoną procesją wokół świątyni. Jego Eminencji, Metropolicie Sawie asystowało 10 duchownych. Śpiewał miejscowy chór pod kierownictwem matuszki Eugenii Szumikowskiej.
W św. Liturgii wzięła udział duża liczba wiernych w tym spora grupa młodzieży, przedstawiciele której w bardzo miły i sympatyczny sposób spotykali Jego Eminencję, Metropolitę Sawę u wejścia do świątyni. W imieniu całej społeczności parafialnej ks. Metropolitę powitała Pani Nadzieja Fiedoruk -Starosta Cerkwi. Na św. Liturgii obecna była Pani Raisa Rajecka Wójt Gminy w Bielska Podlaskiego.
Podczas św. Liturgii Jego Eminencja, Metropolita Sawa odznaczył ks. prot. Włodzimierza Szumikowskiego, miejscowego proboszcza, w związku z 30 - leciem Jego święceń kapłańskich, najwyższą cerkiewną nagrodą – mitrą.
Ks. mitrat Włodzimierz Szumikowski urodził się 23.03.1937 w Maleszach. Ukończył Prawosławne Seminarium Duchowne. W 1970 r. przyjął święcenia diakońskie zaś w 1973 – święcenia kapłańskie. Swą posługę sprawował kolejno w Siemiatyczach, Kuraszewie, od 1979 w Ploskach.
Pierwsza udokumentowana wzmianka dotycząca świątyni w Ploskach pochodzi z 1727 r. Cerkiew zbudowana została przez żołnierzy z pułku Przemienienia Pańskiego. Była kilkakrotnie rozbudowywana. W latach 80 – tych dokonano remontu elewacji i wnętrza świątyni. Pozłocono ikonostas i poddano konserwacji ikony.
Wśród nagrodzonych znaleźli się również ks. Mirosław Świderski podniesiony do godności protojerejstwa, ks. Paweł Kuczyński odznaczony skufią. Orderem św. Marii Magdaleny odznaczeni zostali parafianie Halina Łukaszuk, Mikołaj Nikołajuk oraz Nadzieja Fiedoruk oraz „Błogosławioną Gramotę” otrzymali Jan Artemiuk, Luba Iwaniuk, Włodzimierz Bedrycki i Nadzieja Korniluk.
Jego Eminencja, Metropolita Sawa w swojej homilii zwrócił uwagę na znaczenie wiary i jej świadectwo we współczesnym świecie na wzór św. wielkiego męczennika Jerzego.
Uroczystość odbyła się w miłej religijnej atmosferze i duchowym uniesieniu.
opr. Ks. Mirosław Lewczak
Foto. Irena Łozowik
Niedziela śww. Niewiast Niosących Wonności w Stanisławowie
W trzecią niedzielę po Wielkanocy Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Metropolita Warszawski i całej Polski przewodniczył św. Liturgii w cerkwi pw. Św. Aleksandry w Stanisławowie koło Nowego Dworu Mazowieckiego. Niedziela Niewiast Niosących Wonności w Stanisławowie stała się świętem parafialnym parafii św. Aleksandry. Przed św. Liturgią Jego Eminencja, Metropolita Sawa poświęcił w cztieca studenta CHAT Piotra Pietrowa - parafianina parafii stanisławowskiej. W homilii wygłoszonej do wiernych ks. Metropolita zwrócił uwagę na misję każdego człowieka i aspekt bycia narzędziem w rękach Boga w celu świadczenia o Zmartwychwstałym Chrystusie różnym środowiskom społecznym, na wzór św. Niewiast.
Po świętej Liturgii Jego Eminencja, Metropolita Sawa dokonał poświęcenia Krzyża na cmentarzu przycerkiewnym. Następnie
rozpoczęła się Procesja wokół świątyni i poświęcenie mogiły śp. ks. prot. Jana. Na zakończenie świątecznych uroczystości Orderami św. Marii Magdaleny III stopnia zostali odznaczeni Panowie Jerzy Łoginow i Michał Ginszt. Następne na parafialnym cmentarzu odbyło się paschalne poświęcenie mogił, spoczywających tam zmarłych sióstr i braci.
Obecna świątynia została wybudowana w 1935 roku z części cegieł pozostałych z rozbiórki oraz filarów wewnętrznych cerkwi wybudowanej w latach 1844-1845, a zniszczonej w czasie I wojny światowej.
Pierwsza cerkiew prawosławna na tym miejscu została wzniesiona w latach 1844-1845 wg projektu Jan Jakuba Gaya, który zaprojektował również modlińską cerkiew garnizonową św. Jerzego. Cerkiew posiada jedną kopułę, wewnątrz świątyni znajduje ikonostas pochodzący z cerkwi św. Jerzego, która znajdowała się kiedyś w twierdzy modlińskiej. Proboszczem parafii św. Aleksandry jest energiczny ks. Andrzej Bołbot, który jednocześnie sprawuje funkcję Dyrektora Domu Opieki „Betania”.
W świątecznej św. Liturgii brali udział duchowni i wierni z Dekanatu Warszawskiego a także z innych rejonów Polski oraz młodzież i pielgrzymi z parafii św. Jana Klimaka na warszawskiej Woli.
(03.05.2009)
ks. Mirosław Lewczak, foto autora
Jubileusz 70-lecia ks. mitrata dr Grzegorza Sosny
W dniu 1.05.br. Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Metropolita Warszawski i całej Polski z okazji 70-tej rocznicy urodzin ks. mitrata dr Grzegorza Sosny odprawił uroczystą św. Liturgię i molebień dziękczynny w świątyni św. Śww. Kosmy i Damiana w Rybołach, w której Jubilat pełni obowiązki proboszcza.
Ks. mitrat dr Grzegorz Sosna urodził się 30 kwietnia 1939 roku we wsi Szernie koło Orli, na Podlasiu, w rodzinie Atanazego i Marii z d. Kukołka. Szkołę podstawową ukończył w Malinnikach i Orli a następnie w latach 1953-1957 uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego z Białoruskim Językiem Nauczania w Bielsku Podlaskim. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości, we wrześniu 1957 r. wstąpił do Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, które ukończył w 1960 r. Jednocześnie w październiku 1959 r. został przyjęty do Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1960 r. ożenił się z Antoniną Troc. Państwo Sosnowie mają dwoje dzieci córkę Ałłę i syna Aleksandra. 07 sierpnia 1960 r. roku otrzymał świecenia diakońskie. Święcenia kapłańskie otrzymał w tym samym roku, w dniu święta Zaśnięcia NMP w cerkwi św. Jana Klimaka na warszawskiej Woli. Z dniem 18 sierpnia 1960 r. został oddelegowany do pracy duszpasterskiej w parafii Kalników w ówczesnym województwie rzeszowskim. We wrześniu tego też roku został skierowany do parafii w Kodniu nad Bugiem, której był proboszczem do roku 1964. Równolegle do pracy duszpasterskiej ks. Grzegorz Sosna kontynuował też swoje zainteresowania historią Cerkwi prawosławnej w Polsce i jej wiernych, czego wyrazem był wybór tematu pracy magisterskiej: Podłoże, na którym kształtowała się idea unii kościelnej w Polsce pod koniec XVI wieku, którą obronił w 1966 r. Od 18 marca 1964 r. był wikariuszem proboszcza parafii w Siemiatyczach. Odtąd swoje zaangażowanie w działalności duszpasterskiej na terenie parafii, dzielił z pasją historyka. Z dniem 23 marca 1987 r. ówczesny metropolita Bazyli (Doroszkiewicz) przeniósł ks. Grzegorza Sosnę do Ryboł, gdzie do dziś ofiarnie niesie on posługę proboszcza tamtejszej parafii. W 1999 r. odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej ks. G. Sosny na temat „Dzieje parafii prawosławnych na Białostocczyźnie w granicach obecnej diecezji warszawsko - bielskiej”.
Ks. dr Grzegorz Sosna jest autorem gigantycznego dzieła, polegającego na usystematyzowanym opracowaniu bibliografii parafii prawosławnych na Białostocczyźnie w aspektach: alfabetycznym, chronologicznym, osobowym i demograficznym. Stanowi ono podstawę warsztatową dla wszystkich badaczy dziejów Prawosławia na ziemiach Polskich. Ponadto jest też autorem licznych artykułów, pojawiających się na łamach prasy cerkiewnej („Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”, „Церковный Вестник – Cerkiewny Wiestnik”), prasy środowisk prawosławnych („Przegląd Prawosławny”) i białoruskich („Нiва”, „Czasopis”).
Za dotychczasową działalność duszpasterską ks. dr Grzegorz Sosna doczekał się licznych nagród i odznaczeń cerkiewnych: protojerejstwa (1979 r.), orderu św. Marii Magdaleny II stopnia (1995 r. i 1998 r.), orderu św. Marii Magdaleny II stopnia z ozdobami (2005 r.), mitry (1999 r.) i Krzyża Metropolitalnego (2005 r.). Za swoją działalność społeczną otrzymał m.in.: srebrną i złotą odznakę „Zasłużony Białostocczyźnie” (1984 r. i 1986 r.), srebrny Krzyż Zasługi PRL (1983 r.), Nagrodę im św. Brata Alberta (2001 r.), Nagrodę Prezydenta RP, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2003 r.), II Nagrodę i Medal przyznawane przez Kapitułę Nagrody i Medalu Zygmunta Glogera (2008 r.).
W uroczystościach Jubileuszowych wzięli udział liczni koledzy kapłani, przedstawiciele władz samorządowych wojewódzkich i gminnych, posłowie ziemi białostockiej, przedstawiciele środowiska naukowego, Konsul Generalny Białorusi w Polsce Pan Michaił Aleksiejczyk i liczni wierni.
Podczas nabożeństwa śpiewał chór pod kierownictwem ks. Marka Litwiniuka.
W homilii skierowanej do zebranych Jego Eminencja, Metropolita Sawa, zwrócił uwagę na znaczenie Cerkwi w życiu człowieka i związku z nią kapłana jako liturga, duszpasterza i nauczyciela Wskazując na posługę pełnienia swej służby kapłańskiej ks. dr Grzegorza Sosny, poczynając od trudnego miejsca posługi duszpasterskiej w powojennych czasach w Kalnikowie i Kodniu.
Po zakończeniu uroczystej św. Liturgii Jego Eminencja, Metropolita Sawa procesyjnie udał się do budynku po byłej szkole, w której otwarte zostało Muzeum Regionalne. Jego Eminencja, Metropolita Sawa poświęcił obiekt i zebrane w nim eksponaty. Muzeum powstało dzięki aktywnej działalności ks. Grzegorza Sosny i Jego Matuszki Antoniny. Zebrali w nim wszystko to, czego używali w swoim życiu nasi przodkowie z gminy Zabłudowia i okolic. Zebrany został sprzęt użytku domowego, gospodarczego, rękodzielnictwo i itp.
Jest to duże osiągnięcie dla Regionu. Zachęcamy wszystkich przejeżdżających przez miejscowość Ryboły do jego odwiedzenia. Radość z tytułu otwarcia tej ważnej placówki wyrazili; Jego Eminencja, Metropolita Sawa, Dyrektor Wydziału Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku, Burmistrz miasta Zabłudowa i wielu innych.
Muzeum prowadzi parafia śww. Kosmy i Damiana w Rybołach. Szczególną troskę o nie wykazuje Matuszka Antonina.
opr. Ks. Mirosław Lewczak i Jerzy Betlejko
Foto. Jarosław Charkiewicz
•